Amgueddfa Cymru

Cynhanes Diweddarach: Projectau a Chyhoeddiadau

Yn ddiweddar mae gwaith ymchwil yr Adran i Oes yr Efydd wedi canolbwyntio bron yn llwyr ar astudio a chofnodi arteffactau efydd ac aur, rhai sydd eisoes yng nghasgliadau'r amgueddfa yn ogystal â rhai a gafodd eu darganfod gan beiriannau canfod metel. Cyhoeddwyd llawer o'r gwaith mewn cyfnodolion archaeolegol. Project nodedig iawn, a gefnogir gan yr Adran, yw astudiaeth fetelegol o arteffactau efydd o Gymru gan Dr Peter Northover, Prifysgol Rhydychen.

Yn ystod 1992 a 1993, bu Kenneth Brassil, sydd bellach yn yr adran Addysg a Dehongli, yn cloddio nifer o ffosydd yn agos at y safle lle daethpwyd o hyd i ddysgl enwog Cerrig-y-drudion o Oes yr Haearn. Dangosai'r ffosydd hyn olion tai crwn pren, gan ddangos bod pobl yn Oes yr Haearn wedi byw yno. Yn y blynyddoedd diwethaf hefyd, bu'r Adran yn cefnogi nifer o brojectau gwaith maes yng Nghymru. Yn eu plith bu arolwg o'r mwynglawdd copor ym Mynydd Copa, Cwmystwyth a gwaith cloddio yno, sef project dan arweiniad Simon Timberlake o'r Grp Ymchwil i Fwyngloddiau Cynnar.

Ar hyn o bryd, mae Adam Gwilt a Mary Davis yn gweithio ar broject ymchwil ar sail y casgliadau, gan gynnal profion dadansoddol ar efydd, pres ac enamel o Oes yr Haearn. Yn ogystal, mae'r staff yn cyfrannu at broject sy'n ailddadansoddi'r casgliad pwysig o waith metel defodol o Oes yr Haearn a gafwyd yn Llyn Cerrig Bach, Ynys Môn. Philip McDonald a'r Athro William Manning, Prifysgol Caerdydd, sy'n gwneud y prif waith dadansoddi.

Yn ystod 1994, croesawodd yr amgueddfa arddangosfa deithiol i ddathlu blwyddyn Ewropeaidd Oes yr Efydd. Hefyd cafodd rhai o brif themâu Cynhanes Diweddar eu harchwilio dros y blynyddoedd diwethaf, yn ein harddangosfeydd 'Celfyddyd, Defod a Marwolaeth a'r 'Celtiaid yng Nghymru'.

Adam Gwilt, Cynhanesydd Diweddarach

Projectau ymchwil: Yr Adran Archaeoleg a Niwmismateg

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.