Rydych chi yn:  >   >   > 

Datganiadau i'r Wasg

O Blith y Bleiddiaid yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Ydych chi byth wedi meddwl am gyndeidiau eich ci anwes? Ydych chi byth wedi ystyried pam fod gwartheg o wahanol liwiau neu cymaint o wahanol ddefaid? Nod arddangosfa newydd yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yw ateb rhai o’r cwestiynau cyffredin yma ac adrodd hanes ein anifeiliaid fferm dof a’n hanifeiliaid anwes.

 

Mwynhewch O Blith y Bleiddiaid yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd o 13 Hydref a dysgwch pam taw blaidd i bob pwrpas yw’ch ffrind ffyddlon pedair coes!

 

Boed yn gig a llaeth neu gyfeillgarwch ffyddlon, mae anifeiliaid dof wedi cyfrannu cynnyrch, gwasanaeth ac oriau o waith sydd wedi cael effaith ddofn ar hanes dyn. Fel bwyd yn unig y byddai’r dynion cynharaf yn trin anifeiliaid ond sylweddolodd yn y pen draw y gallent fod yn ddefnyddiol i weithio, creu dillad, gwarchod a chludo.

 

Mae anifeiliaid gwyllt yn naturiol yn warchodol o’u hunain ac yn ddrwgdybus o anifeiliaid eraill, ond mae dyn wedi llwyddo i newid yr ymddygiad hwn. Dros amser, mae rhai anifeiliaid wedi addfwyno a dechrau ufuddhau gorchmynion dyn – dofi yw’r enw ar hyn. Proses yw hon lle mae rhywogaeth gyfan yn esblygu i fyw yn naturiol ymhlith dynion ac i ryngweithio â nhw.

 

Mae’r arddangosfa hon yn orielau hanes natur Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yn esbonio’r broses o ddofi drwy ganolbwyntio ar anifeiliaid anwes ac anifeiliaid fferm cyffredin gan ddangos sut mae dofi wedi newid mewn tri gr?p, a hynny weithiau’n ddramatig. Y Ci – yr anifail cyntaf i’w ddofi; Y Ddafad – dofwyd flynyddoedd maith yn ôl ac mae bellach dros 1,000 o fridiau gwahanol; Yr Iâr – anifail a ddofwyd yn gymharol ddiweddar. Yn ogystal â sgerbwd cyflawn ceffyl a buwch, bydd penglogau a sbesimenau wedi’u stwffio o nifer o anifeiliaid dof eraill gan gynnwys moch, geifr a gwartheg yn yr arddangosfa.

 

Gall dofi newid golwg anifeiliaid, a hynny i raddau helaeth weithiau. Sylwodd gwyddonwyr fod cysylltiad agos iawn rhwng c?n a bleiddiaid ar ôl cymharu eu genynnau. Mor agos, mewn gwirionedd, nes eu bod nhw’n ystyried ci fel isrywogaeth o’r blaidd yn hytrach na rhywogaeth ar ei phen ei hun. Nod bridwyr amaethyddol yw gwella nodweddion yr anifail – faint o laeth neu wlân mae’n ei gynhyrchu, pa mor gyflym mae’n tyfu, gwytnwch yr anifail ac os yw’n dda am ymladd afiechyd.

 

Bridiwyd c?n yn draddodiadol i hela, gwarchod, neu weithio gydag anifeiliaid fferm. Byddent yn cael eu dewis ar gyfer tasgau gwahanol yn ôl eu siâp a’u tymer. Dim ond yn y 200 mlynedd diwethaf y dechreuwyd bridio c?n am eu golwg, yn hytrach na’u hymddygiad.

 

Meddai Pete Howlett, “Heddiw, rydyn ni’n cymryd anifeiliaid dof yn ganiataol. Fodd bynnag, mae dofi wedi bod yn hanfodol i esblygiad cymdeithas dyn a hebddo, ni fyddai gennym y sicrwydd o fwyd na’r pleser y caiff miliynau o’u hanifeiliaid anwes. Mae’n bwnc diddorol iawn a credwn y bydd ein hymwelwyr yn gallu uniaethu â’r arddangosiad ac yn ei fwynhau yn fawr. Mae’n gyfle i ateb rhai o’r cwestiynau anodd hynny am ein hanifeiliaid dof!”

 

Bydd cyfle i ddysgu am ochr wyllt eich cath neu gi anwes yn y gweithdai i’r teulu – Teigrod Dof a Bleiddiaid sy’n Bihafio – dros hanner tymor 27 Hydref–2 Tachwedd, 11.30am, 1.30 a 3.30pm.

 

Dyddiad: 11 Hydref 2012
« Nôl i'r pennawdau newyddion
  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.