Amgueddfa Cymru

Swoleg

[delwedd: Ffoto 1: Blaidd Tasmanaidd]

Julian Carter: Swyddog Cadwraeth Swolegol

Ffôn: +44 (0)29 2057-3230
Ffurflen e-bost

Gofalu am gyrff!

Mae gan AOCC gasgliad swolegol sylweddol ac amrywiol. Mae'n cynnwys enghreifftiau o bob math o greadur, o drychfilod bychain i 'sgerbwd anferth y morfil cefngrwm. Mae'r gwaith o edrych ar ôl y casgliadau hyn yn dipyn o her i'r swyddog cadw swolegol. Nid yn unig y mae'r amrywiaeth o anifeiliaid mor fawr, ond mae'r dulliau a ddefnyddir i'w cadw hefyd yn amrywiol iawn. Fel arfer, y math o anifail a'r defnydd a wneir o'r sbesimen yn y pen draw sydd yn penderfynu'r dull o gadw a ddewisir. O'r herwydd, gall sbesimen gael ei osod ar haenwydr, ei gadw mewn hylif, ei sychu, ei rewi, ei amgáu mewn resin, ei droi yn groen astudio, yn sgerbwd neu'n greadur wedi ei stwffio...

Mae'r casgliadau swolegol yn arddangos yr amrywiaeth rhyfeddol o anifeiliaid sy'n rhan o'n byd. Y casgliadau hyn yw'r sail ar gyfer gwaith arddangos, addysgu ac ymchwil. Mae'r sbesimenau yn aml yn cynrychioli anifeiliaid sydd wedi diflannu'n gyfangwbl o'r ddaear, neu sy'n wynebu bygythiad mawr.

Mae Llun 1 yn dangos enghraifft wedi'i stwffio o'r Blaidd Tasmanaidd enwog, a gafodd ei hela hyd at ddifodiant yn y 1930'au. Roedd sbesimen yr Amgueddfa Genedlaethol mewn cyflwr gwael ac roedd angen cryn dipyn o waith i'w lanhau a'i drwsio ar gyfer ei arddangos drachefn. Ond ychydig iawn o'r 3 miliwn a mwy o sbesimenau swolegol a fydd yn cael eu harddangos. Caiff y mwyafrif eu defnyddio ar gyfer gwaith ymchwil.

[delwedd: Ffoto 2: Crwyn adar]

Mae Llun 2 yn dangos crwyn adar a ddefnyddir at ddibenion ymchwil. Maent wedi cael eu paratoi yn y fath fodd fel bod y patrymau ar y pigau a'r adenydd i'w gweld yn glir, ac felly'n haws i'w defnyddio gan ymchwilwyr, mmyfyrwyr ac arlunwyr sy'n dod i'w hastudio. Yn ogystal â'r sbesimenau eu hunain, rhaid i'r swyddog cadw edrych ar ol llawer o fodelau sydd wedi eu creu er mwyn helpu dehongli'r anifeiliaid. Mae nifer o'r rhain bellach yn hanesyddol, yn dyddio'n ôl i'r 19eg ganrif.

[delwedd: Ffoto 3: Model o wyfyn sidan]

Mae Llun 3 yn dangos model o wyfyn sidan a grewyd tua diwedd y 1800'au. Rhaid i hwn gael ei storio mewn cyflyrau glan a sefydlog os yw i bara am 100 mlynedd arall.

Yn ogystal â glanhau, cadw a thrwsio sbesimenau, mae monitro casgliadau hefyd yn rhan allweddol o waith y swyddog cadw. Pwrpas monitro yw amlygu problemau posib yn gynnar iawn, fel y gall unrhyw waith angenrheidiol gael ei gyflawni yn gyflym ac effeithiol,yn hytrach na bod hyn yn digwydd pan fydd hi'n rhy hwyr. Gwaith cadwraeth ataliol yw hyn.

[delwedd: Ffoto 4: Difrod gan chwilod]

Mae dwy broblem allweddol yn gwynebu'n casgliadau: difrod gan drychfilod pla a difrod amgylcheddol a achosir gan dymheredd, llygredd a dŵr.

Mae Llun 4 a 5 yn dangos effaith plaon trychfilod ar gasgliadau. Os na chant eu hatal gallant ddinistrio casgliadau cyfan o sbesimenau. Mae angen gwaith cyson ar nifer o'n casgliadau hefyd er mwyn cynnal y cyflyrau sy'n angenrheidiol i gadw sbesimenau anifeiliaid.

[delwedd: Ffoto 5: difrod gan wyfyn]

Mae Llun 6 yn dangos mesurydd dwysedd digidol yn cael ei ddefnyddio i wneud yn siwr bod lefel yr alcohol a ddefnyddir i gadw'r casgliadau hylif yn gywir.

[delwedd: Ffoto 6: defnyddio mesurydd dwysedd i fesur lefelau alcohol]

Ein nod yn y pen draw yw cadw'r casgliadau, nid ar gyfer y presennol yn unig, ond hefyd ar gyfer y dyfodol. Er mwyn cyflawni hyn mae gofyn i'r swyddog cadw frwydro'n gyson yn erbyn y prosesau graddol o bydru sy'n digwydd gydag amser. Yn ychwanegol at hyn, rhaid i'r swyddog cadw ymdrin â maes newydd o waith bellach, sef ystyried sut y bydd unrhyw waith cadw ar sbesimen yn effeithio ar y DNA sydd ynddo. Defnyddir sbesimenau amgeuddfa yn gynyddol mewn astudiaethau lle mae angen tynnu ar y wybodaeth sydd wedi ei storio o fewn y DNA. Mae hwn yn rôl y mae adrannau cadw yr Amgueddfa yn helpu i'w ddatblygu ymhellach.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.