Amgueddfa Cymru

Powdwr Gwn yng Ngheredigion

Staff: Robert Protheroe Jones

Mae'r gwaith hwn yn adolygu hanes hysbys cyflwyno powdwr gwn i fwyngloddio yng Ngheredigion ar ddiwedd yr ail ganrif ar bymtheg. Bydd yn cyflwyno tystiolaeth gwaith maes diweddar i nodi diagnosteg nodweddion gweithfeydd yn y cyfnod hwn. Mae'r gwaith yn edrych ar y datblygiad yn y defnydd o ffrwydron ar gyfer mwyngloddio ym Mhrydain, o'u cyflwyno yn Swydd Derby yn fuan ar ôl y Rhyfel Cartref, i'w ddefnyddio yn y gogledd a'r gorllewin erbyn diwedd yr ail ganrif ar bymtheg. Bydd yn archwilio'r amrywiol ddyddiadau a nodwyd yn flaenorol ar gyfer y defnydd o ffrwydron yng Ngheredigion, a'u cymharu er mwyn dangos tystiolaeth a chyfrifon cyfredol. Bydd dros ugain mlynedd o waith maes ysbeidiol ar dwneli chwareli o'r cyfnod hwn yng Ngheredigion yn arwain at gyfres o nodweddion diagnostig sy'n cynorthwyo i adnabod a dyddio, a chysylltu gwaith tanddaearol gyda chyfrifon cloddio cyfredol yn ein llyfrgell.