Amgueddfa Cymru

Coffau cau Chwarel Dinorwig, Awst 1969

Staff: Cadi Iolen

[delwedd: Rhai o weithwyr Gilfach Ddu, 1896.]

Rhai o weithwyr Gilfach Ddu, 1896.

Yng Ngorffennaf 1969 cafodd y Tywysog Charles ei arwisgo yng Nghastell Caernarfon, ar esgynlawr o lechi Dinorwig. Mis yn ddiweddarach collodd y chwarelwyr a gynhyrchodd yr esgynlawr eu swyddi dros nos wrth i Chwarel Dinorwig gau'n ddirybudd. Collodd tri chant a hanner o ddynion eu gwaith. Dyma ddiwedd dros gant ac wyth deg o flynyddoedd o chwareli llechi ar lechweddau mynydd Elidir. Gilfach Ddu, cyn weithdai Chwarel Dinorwig, yw cartref Amgueddfa Lechi Cymru. Yn Awst 2009 bydd pedwar deg o flynyddoedd ers cau Chwarel Dinorwig, digwyddiad y mae'r amgueddfa am ei goffau.

Nod y project ymchwil hwn yw creu arddangosfa dros dro (a fydd yn cael ei arddangos yn Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis) yn coffau cau Chwarel Dinorwig, ac effaith y cau ar y chwarelwyr, eu teuluoedd, a'r cymunedau o'u hamgylch. Y bwriad yw casglu atgofion y chwarelwyr a'u teuluoedd drwy defnyddio straeon digidol, a fydd yn cael eu harddangos fel rhan greiddiol o'r arddangosfa. Bydd yr arddangosfa yn defnyddio testun, ffotograffau ac arteffactau perthnasol.