Mewn Perygl

Staff: Ceri Thompson

Un o'r testunau sydd o fwyaf o ddiddordeb i ymwelwyr Pwll Mawr yw cyflogaeth plant o dan y ddaear. Hyd at ganol y 19eg ganrif roedd gwladwriaeth Prydain yn derbyn bod plant mor ifanc â phump yn rhan o'r gweithlu diwydiannol. Serch hynny, rhwng 1840 a 1842, penododd Comisiwn Brenhinol arolygwyr i ymweld gyda'r meysydd glo. Arweiniodd canfyddiadau'r comisiwn hwn at wahardd pob menyw, a bechgyn o dan ddeg oed, rhag cael eu cyflogi o dan y ddaear. Serch hynny, yn sgil diffyg arolygwyr pyllau glo, parhaodd yr arfer am nifer o flynyddoedd ar ôl 1843. Parhaodd cyflogaeth bobl ifanc hyd at 15 oed o dan y ddaear hyd at y 1970au.

Bydd yr ymchwil yn arwain at gyhoeddiad Amgueddfa dan y teitl dros dro Mewn Perygl. Bydd y llyfr darluniedig hwn, tua 60 tudalen, yn dilyn ac yn yr un fformat â Harnessed: Welsh Colliery Horses.