Amgueddfa Cymru

Stratigraffeg ac esblygiad gwedd

Stratigraffeg yw astudiaeth ffurfiant, cyfansoddiad, trefn a chydberthynas haenau o greigiau. Mae'n cynnwys tri is-ddisgyblaeth: mae lithostratigraffeg yn delio gydag unedau o greigiau o gyfansoddiad unffurf yn gyffredinol, sydd yn unedau parod i'w mapio, gyda ffurfiant yn sylfaenol; mae chronostratigraffeg yn delio gydag unedau creigiau a ollyngwyd yn ystod cyfnodau penodol o amser daearegol; ac mae biostratigraffeg yn golygu unedau creigiau wedi'u nodweddu gan ffosiliau arbennig neu gasgliadau o ffosiliau. Ers y 1950au bu cytundeb cynyddol ar safoni cyfundrefn enwau ar raddfa rhyngwladol, sydd wedi hwyluso cydberthynas strata creigiau yn fyd eang, ac sydd wedi cynorthwyo i adnabod digwyddiadau cydamserol dros ardaloedd eang o'r Ddaear.