Y Gadair Farddol

Staff: Sioned Williams [mewn cydweithrediad gyda'r Cymrawd Ymchwil Anrhydeddus Richard Bebb]
Cadair farddol Shanghai
Cadair farddol Shanghai, gwobr i'r bardd gorau yn Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam ym 1933. Mae'r gadair yn cynnwys arysgrifau mewn Tsieinëeg a Chymraeg.

Mae'r traddodiad o gadeirio'r bardd yn parhau i fod yn draddodiad byw yng Nghymru, er ei fod yn un hynafol. Gwyddom lawer am feirdd buddugol a'u barddoniaeth, ond ychydig am y gwobrau a enillwyd — y cadeiriau barddol. Allbwn yr astudiaeth hon fydd cyhoeddiad yn amlinellu hanes y traddodiad yn ogystal ag edrych yn fanwl ar gadeiriau unigol, o'r enghreifftiau cynharaf sy'n hysbys hyd y dydd heddiw.

Bydd y cyhoeddiad yn dilyn llinell gronolegol yn cynnwys cadeiriau a enillwyd mewn eisteddfodau cenedlaethol a lleol. Ymysg rhai o'r cadeiriau a nodir bydd rhai o'n casgliad yn Sain Ffagan yn ogystal â'r nifer o enghreifftiau eraill hysbys mewn casgliadau preifat ac amgueddfeydd. Bydd y testun yn cwmpasu pwysigrwydd hanesyddol cadeiriau penodol, amrywiol ddulliau addurniadol, a lle bo'n bosibl, y crefftwyr a'u gwnaeth.