Amgueddfa Cymru

Eglwys Sant Teilo

Staff: Gerallt Nash

[delwedd: Eglwys Teilo Sant, Llandeilo Tal-y-bont, yn ei safle grweiddiol ym 1984]

Eglwys Teilo Sant, Llandeilo Tal-y-bont, yn ei safle grweiddiol ym 1984

Mae ail godi Eglwys Sant Teilo wedi ein galluogi i ymgysylltu gyda'r cyhoedd yn fwy effeithiol nag unrhyw brosiect adeiladu arall hyd yma. Ers ei agor yn ddiweddar, mae nifer cynyddol o ymwelwyr wedi gweld yn uniongyrchol sut y cafodd y deunydd a'r addurniadau mewnol eu creu. Drwy ddehongliad gofalus, crëwyd cysylltiadau a llwybrau dysg rhwng yr eglwys, Oriel 1 ac adeiladau eraill ar y safle. Bydd gwaith caboli a dehongli parhaus y tu mewn i eglwys Sant Teilo yn canolbwyntio ar y cynllun addurno gorffenedig a'i berthynas gyda litwrgi'r cyfnod.

Mae meysydd ymchwil cyfredol yn cynnwys cadarnhau delweddau a thestun addas ar gyfer peintiadau wal yng nghorff yr eglwys ac ystlys y de, ac adnabod delweddau gwreiddiol a ddadorchuddiwyd yng nghapel y gogledd, gan gadarnhau delweddau a thestunau addas eraill ar gyfer côr yr eglwys a chapel y gogledd (gyda chymorth dau Gymrawd Ymchwil Anrhydeddus: y Parchedig Anthony Parkinson a Dr Madeline Gray).

Bydd pedair pennod o ran cofnodi, ail-godi ac ailwampio'r eglwys yn cael eu hysgrifennu ar gyfer llyfr i'w gyhoeddi yn Chwefror 2009 (gan gynnwys cydlynu a golygu erthyglau gan arbenigwyr cydnabyddedig eraill). Mewnbwn arall fydd ail-actio/ail-greu'r Offeren Sarum cyn y Diwygiad (mewn cydweithrediad gyda'r Athro John Harper, Daveth Frost, Dr John Morgan-Guy ac eraill), a Chynhadledd, i'w chynnal 15 Tachwedd 2008, yn archwilio bywyd ar ddiwedd y Canol Oesoedd, yn arbennig y berthynas gyda'r eglwys ac addoliad.

[delwedd: Tu allan i'r Eglwys]

Golwg ar du allan yr Eglwys. Mae ardal mwyaf sanctaidd yr adeilad, sef y dwyrain, ar ochr dde'r llun.