Shadowland: Cymru 3000-1500 CC

Staff: Dr. Steve Burrow

Gwelodd y cyfnod 3000-1500 CC newidiadau aruthrol ledled Cymru. Yn ystod y cyfnod hwn daeth diwedd ar draddodiad mileniwm o adeiladu beddrodau yng Nghymru, ond cychwynnwyd adeiladu rhai o'r strwythurau pren mwyaf ym Mhrydain. Cychwynnwyd cloddio yn yr hyn a fyddai'n gloddfeydd cynhanesyddol helaethaf y byd, ac fe gychwynnodd pobl goffau'r meirw ar raddfa na welwyd ei thebyg eto hyd nes codi cofebion rhyfel yn dilyn rhyfeloedd byd yr ugeinfed ganrif.

Mae'r project hwn yn uno'r dystiolaeth sydd ar gael ar gyfer y datblygiadau ysgytwol hyn drwy adolygu llenyddiaeth a gyhoeddwyd (dros 1,300 o ffynonellau wedi'u darllen a'u nodi), cynhyrchu bas data radio carbon wedi'i wirio ar gyfer y cyfnod (ymgynghorwyd gyda dros 2,500 o gyfrolau ac fe gasglwyd 1,000 o ddyddiadau), ac ymweliadau safle helaeth. Cyhoeddir y canlyniadau fel dilyniant i lyfr arobryn yr awdur The Tomb Builders in Wales 4000-3000 BC, a thrwy bapurau ymchwil.