Mwy o webodaeth ar yr Astudiaeth o Gynefin Morol Môr Hafren Allanol

Archwilio gwely'r môr yn ein hardal leol - Project Cronfa Gynaliadwyedd yr Ardoll Agregau (CGAA)

Mae Amgueddfa Cymru ac Arolwg Daearegol Prydain (BGS) wedi cymryd rhan mewn project graddfa fawr i archwilio gwely'r môr yn rhan allanol môr Hafren.

Astudiodd Gwyddonwyr o Amgueddfa Cymru yr anifeiliaid oedd yn byw ar, ac yng ngwely'r môr. Mae daearegwyr Arolwg Daearegol Prydain wedi cynhyrchu mapiau sy'n rhoi darlun manylach nag a fu'n bosibl erioed o'r blaen o natur ffisegol gwely'r môr. Rydym wedi canfod ardaloedd tywodlyd, mwdlyd a graeanog, yn ogystal â brigiadau creigiog, tonnau tywod, a hyd yn oed ambell longddrylliad

Mae ardal yr astudiaeth yn amgylchedd cymhleth gydag amrywiaeth o gynefinoedd ag ynddynt gannoedd o rywogaethau gwahanol o anifeiliaid - gan gynnwys mwydod, cregyn, crancod, sêr môr a llawer mwy. Mae'r wybodaeth fywydegol a daearegol wedi cael ei chyfuno i greu darlun cynhwysfawr o gynefinoedd yr ardal.

Defnyddir môr Hafren ar gyfer amryw o weithgareddau gwahanol, sy'n amrywio rhwng hamddena a threillio tywod. Mae'n hanfodol felly bod gennym wybodaeth drylwyr am wely'r môr i sicrhau cynaliadwyedd a chadwraeth ein hadnoddau naturiol.

Mae'r astudiaeth wedi darparu 'gwybodaeth sylfaenol' gan gynnwys manylion y cynefinoedd, y biotopau a'r rhywogaethau sy'n bresennol ym môr Hafren Allanol. Mae'r wybodaeth yma'n cael ei dosbarthu i bawb, gan amrywio rhwng plant ysgol a rhai sy'n gweithio ym maes gwyddor y môr, cadwraeth, cynllunio ac sy'n defnyddio adnoddau naturiol. Bydd hyn oll yn cyfrannu tuag at sicrhau y gwneir defnydd cynaliadwy o'r adnoddau hynny.

Byddwn yn defnyddio amrywiaeth o dechnegau i ddarganfod cyfrinachau gwely'r môr. Er mwyn astudio anifeiliaid defnyddir crafanc. Mae'r ddyfais dechnegol hon yn cymryd sampl o wely'r môr ac yn ein galluogi i gyfrif ac adnabod yr anifeiliaid a gasglwyd yn y sampl ar fwrdd y llong. Bydd daearegwyr yn defnyddio mathau amrywiol o offer, gan gynnwys sonar, i fapio gwely'r môr islaw. Rydym hefyd wedi gwneud ffilmiau a thynnu lluniau sy'n dangos gwely'r môr, gan ddangos yr anifeiliaid mwy sy'n byw ar wely'r môr ac olion a thyllau a wnaed gan greaduriaid eraill.