Casgliad Williams-Wynn

Paul Sandby (1725-1809); Braslun o Syr Watkin Williams-Wynn, c.1777
Paul Sandby
Braslun o Syr Watkin Williams-Wynn
Pompeo Batoni (1708-87); Syr Watkin Williams-Wynn, 4ydd Barwnig, Thomas Apperley a'r Capten Edward H
Pompeo Batoni
Syr Watkin Williams-Wynn, 4ydd Barwnig, Thomas Apperley a'r Capten Edward Hamilton
Joshua Reynolds (1723-1792); Charlotte Grenvill, gwraig Syr Watkin Williams, c.1778
Joshua Reynolds
Charlotte Grenville, gwraig Syr Watkin Williams
Set Doiled, Thomas Heming, Llundain 1768
Set Doiled, Thomas Heming, Llundain 1768
Organ Siambr, 1774
Organ Siambr, 1774

Hwyrach mai Syr Watkin Williams-Wynn (1749-89) oedd y noddwr celfyddydau mwyaf a gynhyrchwyd erioed gan Gymru. Roedd yn gasglwr darluniau yr hen feistri, a chomisiynodd waith gan lawer o artistiaid a cherflunwyr. Roedd yn noddwr penseiri, cynllunwyr a garddwyr, roedd ganddo gariad angerddol at gerddoriaeth, ac roedd yn caru'r theatr. Roedd hefyd yn ben ar deulu bonedd o bwys, ac yn berchen ar stad o dros 100,000 erw yng Ngogledd Cymru a Swydd Amwythig. Ei brif gartref oedd Wynnstay, ger Rhiwabon. Ym 1768-9 teithiodd yn Ffrainc, Y Swistir ac yn yr Eidal, gan wario'n drwm ar gelfyddyd. Yn Rhufain comisiynodd bortread mawr o'i hunan a'i gyfeillion gan Pompeo Batoni. Priododd ddwywaith - bu farw ei wraig gyntaf Henrietta Somerset, merch i Ddug Beaufort, yn ifanc, ond gallwch weld ei set doiled arian gilt harddwych, a wnaed gan of aur y brenin ar y pryd, yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Comisiynodd Syr Watkin nifer o luniau gan Syr Joshua Reynolds , Sylfaenydd Lywydd yr Academi Frenhinol. Mae'r rhain yn cynnwys portread ysblennydd o'i ail wraig Charlotte, mewn gwisg Dwrcaidd, gyda rhai o'u plant, a baentiwyd tua 1778. Hefyd archebodd waith gan Richard Wilson, y paentiwr tirlun a anwyd yng Nghymru, a chynhwysodd yn ei gasgliad bortread o Wilson gan Anton Raphael Mengs oedd wedi ymsefydlu yn Rhufain, a brynwyd gan yr Amgueddfa oddi wrth Wynnstay ym 1947.

Treuliodd Syr Watkin ran o'i amser yn Llundain, lle y cyflogodd Robert Adam, y pensaer clasurol, i godi tŵ iddo yn Sgwâr St James ym 1772-5. Seiliwyd enwogrwydd Adam ar ei allu i gydlynu holl weddau adeilad, a chynlluniodd ddrychau, carpedi a dodrefn, a hyd yn oed setiau cinio arian i'w noddwr o Gymro brwd a chyfoethog. Y darn mwyaf o ddodrefn Adam o'r tŷ yw'r casyn a gynlluniodd ar gyfer organ siambr fawr John Snetzler. Mae hwn mewn cyflwr i'w ddefnyddio, ac fe'i defnyddir yn reolaidd ar gyfer datganiadau. Mae'r portreadau sy'n cael eu harddangos o John Parry, telynor Syr Watkin yn gyfrwng pellach i'n hatgoffa o'i gariad angerddol tuag at gerddoriaeth.

Er bod Syr Watkin yn ddiletant aristocrataidd - mewn gwleidyddiaeth, ynghyd ag yn ei fywyd diwylliannol - rhoddodd gyfle i ddwsinau o benseiri, arlunwyr a cherddorion i gynhyrchu rhai o'i gweithiau gorau.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.